A Mari, y goblegiadau i'r iaith hefyd, oedd, oedd hi'n destun trafod mawr, doedd, defnyddio'r iaith mewn llys y Gymraeg?

Oedd, yn sicr, a, a dwi'n meddwl bod hwnna'n adlað hynod o bwysig o achos Penyberth.

Wrth gwrs, mae'n bwysig yn hanes Plaid Cymru a'n garreg filltir mewn cenedlaetholdeb.

Ond o ran newidiadau llawer gwlad math o beth, wrth gwrs, mi arweiniodd mewn ffordd at Ddeddf Llysoedd Cymru 1942 oedd yn rhoi rhywfaint o hawl i siarad y Gymraeg mewn llysoedd.

A dwi'n meddwl be o'n i'n gweld yn ddiddorol rhai blynyddoedd yn ôl oedd edrych ar sut oedd papurau newydd Lloegr yn adrodd ar yr achos 'ma yn yr Old Bailey a'r ffordd roedden nhw'n cyfleu Saunders Lewis, the little man, yn siarad iaith oedd neb yn ei deall a, a math o ynny beth.

A, uh, diddorol iawn sut mae 'na parallels hefyd sut roedden nhw'n cyfleu Gandhi yn y cyfnod yma, uh, union yr un cyfnod yn y wasg, um, a'r modd oedd o yn estron oherwydd ei ddiwylliant, i, i grefydd math o beth.

Felly, um, dwi'n meddwl bod hynny'n arwyddocaol iawn a fyswn i'n dadlau fod hi 'di bod yn fanteisiol iawn i'r iaith Gymraeg fod yr achos yma wedi cael ei symud i lawr i Lundain.

Mari, lle mae Penyborth felly? Dyna sy'n tanio'r cyfan, mae'n siŵr, ynde, y gaer anffodus, ond dyna, dyna sydd y weithred gyntaf genedlaetholgar dreisgar, i-ia?